Geçtiğimiz yıl serbest piyasada 350 TL bandına kadar yükselen fındık fiyatları, yılın son aylarından itibaren sert bir düşüş yaşadı. Bugün ise fındık birçok bölgede 150 TL seviyesinde alıcı buluyor. Aradan geçen yaklaşık 30 günde fiyatlarda kayda değer bir toparlanma yaşanmazken, başta Kocaeli olmak üzere fındık üretiminin yapıldığı birçok ilçede üreticiler yeni hasat öncesi büyük bir endişe içinde çözüm bekliyor.

Hasat artık kapıda. Önümüzdeki birkaç hafta içinde Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) yeni sezon alım fiyatını açıklaması bekleniyor. Üreticinin beklentisi ise ortak bir noktada buluşmuyor. Kimi 200 TL, kimi 250 TL, kimi ise 300 TL seviyesinde bir alım fiyatı açıklanacağını öngörüyor.

Ancak sektörün en büyük sorunu yalnızca TMO'nun açıklayacağı rakam değil.

Asıl Belirsizlik Ferrero'nun Alım Politikası

Türkiye fındığının en büyük alıcılarından biri olan Ferrero'nun bu sezon nasıl bir alım politikası izleyeceği, üretici ve tüccar açısından en kritik soru olarak öne çıkıyor.

Çünkü geçen sezon yaşananlar hâlâ hafızalardaki yerini koruyor.

Rekoltenin düşük olmasıyla birlikte serbest piyasa fiyatları hızla yükselmiş, daha hasat devam ederken TMO'nun açıkladığı fiyatın üzerine çıkmıştı. Fındık fiyatı 300 TL'yi aşarken, bazı bölgelerde 400 TL'ye yaklaşmıştı.

Ancak Ferrero, yeni sezon alım politikasını hasat döneminde değil, ekim ayının sonlarına doğru açıkladı. Bu süreçte şirketin açıklamasını bekleyerek yüksek maliyetle ürün toplayan birçok tüccar ciddi zarar etti. Oluşan ekonomik baskının faturası ise dolaylı olarak yine üreticiye kesildi.

Hasat Başlamadan Fiyatlar Dibe Vurdu

Bugün gelinen noktada ise yeni sezon hasadı henüz başlamadan serbest piyasada fiyatlar geçen yılın çok gerisine düşmüş durumda.

Burada tartışılması gereken konu Ferrero'nun kaç liradan alım yapacağı değil.

Asıl mesele, Türkiye fındık piyasasında belirleyici konumda bulunan büyük bir alıcının sezon stratejisini hasat başladıktan aylar sonra açıklaması ve piyasayı uzun süre belirsizlik içinde bırakmasıdır.

Elbette hiçbir özel şirkete belirli bir fiyattan alım yapması yönünde bir dayatma yapılamaz. Ancak milyonlarca kilogram fındık satın alan ve piyasayı doğrudan etkileyen bir şirketten beklenen; üreticiyi, tüccarı ve sektörü belirsizliğe sürüklememesidir.

Şeffaflık Talebi Güçleniyor

Bu nedenle sektör temsilcileri, TMO'nun yeni sezon alım fiyatını açıklamasının hemen ardından Ferrero'nun da vakit kaybetmeden yeni sezon alım politikasını kamuoyuyla paylaşması gerektiğini ifade ediyor.

Alım takviminin, kalite kriterlerinin, fiyatlandırma yönteminin ve temel alım prensiplerinin sezon başlamadan açıklanması; üreticinin planlama yapmasını, tüccarın riskini yönetmesini ve piyasanın söylentiler yerine öngörülebilir kurallar içinde işlemesini sağlayacaktır.

Türk fındık sektörü artık her hasat döneminde aynı belirsizlikleri yaşamak istemiyor. Üreticinin beklentisi açık: Hasat başlamadan önce hem TMO'nun fiyatı hem de sektörün en büyük alıcılarının alım politikaları şeffaf biçimde açıklansın. Çünkü güçlü bir fındık piyasasının temel şartı, belirsizlik değil öngörülebilirliktir.